Της Όλγας Σαράφη
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έλαβε καμία επίσημη ενημέρωση από την Ελλάδα σχετικά με τυχόν αλλαγές στο έργο του Μετρό Θεσσαλονίκης. Αυτό απάντησε χθες, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο αρμόδιος Επίτροπος Περιφερειακής Πολιτικής της Ε.Ε., Johannes Hahn.
Όπως αναφέρει στην απάντησή του ο κ. Επίτροπος: "Η Επιτροπή θα αρχίσει διαπραγματεύσεις με τις αρμόδιες ελληνικές αρχές σχετικά με πιθανές αλλαγές του φυσικού περιεχομένου και της μεθοδολογίας του έργου, μόλις ληφθεί επίσημη αίτηση για το μέρος που πρέπει να συγχρηματοδοτηθεί κατά την περίοδο 2007-2013". Δυο μήνες μετά την ανακοίνωση του Υφυπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων Γιάννη Μαγκριώτη για αλλαγές στην έκταση του φυσικού αντικειμένου της εν εξελίξει εργολαβίας του Μετρό της Θεσσαλονίκης, η Επιτροπή δεν έχει καν ενημερωθεί επίσημα για τις αλλαγές αυτές.
Στην ίδια απάντηση δίδονται αναλυτικές λεπτομέρειες για τα...
οικονομικά στοιχεία του έργου, ενώ όπως τονίζεται, μόλις ληφθεί η επίσημη αίτηση σχετικά με τις αλλαγές του έργου, θα είναι δυνατόν να επαληθευτεί επίσημα, εάν έχουν τεθεί σε επίσημη δημόσια διαβούλευση οι αλλαγές αυτές, όπως προβλέπεται από τους όρους της ισχύουσας Ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Αναλυτικά, στην απάντηση του κ. Επιτρόπου αναφέρονται τα εξής:
Η Επιτροπή ενέκρινε τη συγχρηματοδότηση των εργασιών για το σημαντικό έργο ««Μελέτη, κατασκευή και θέση σε λειτουργία του Μετρό Θεσσαλονίκης». Η χρηματοδότηση προήλθε από το επιχειρησιακό πρόγραμμα «Οδικοί Άξονες, Λιμάνια, Αστική Ανάπτυξη» βάσει του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης 2000-2006. Οι επιλέξιμες δαπάνες για τη συγχρηματοδότηση για την περίοδο 2000-2006 ανέρχονται σε 199 934 184 ευρώ, ενώ η ενίσχυση της ΕΕ ορίστηκε στο 50 % των επιλέξιμων δαπανών, ανερχόμενη σε 99 967 092 ευρώ. Η αίτηση συγχρηματοδότησης προέβλεπε ότι αυτό το σημαντικό έργο θα λάμβανε επίσης συγχρηματοδότηση, μετά την επανεξέταση και πιθανή έγκριση της αντίστοιχης αίτησης συγχρηματοδότησης, από το πρόγραμμα «Μακεδονία-Θράκη 2007-2013» του ελληνικού Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς. Οι προβλεπόμενες επιλέξιμες δαπάνες για την περίοδο 2007-2013 ανέρχονται σε 323 000 000 ευρώ, ενώ η αντίστοιχη ενίσχυση της ΕΕ πρέπει να οριστεί από την αντίστοιχη μελλοντική απόφαση έγκρισης. Το συνολικό κόστος αυτού του σημαντικού έργου προϋπολογίστηκε σε 1 184 000 000 ευρώ. Η διαφορά μεταξύ ενίσχυσης της ΕΕ και συνολικού κόστους πρέπει να καλυφθεί από εθνικές πηγές (ένα μέρος της οποίας μπορεί να καλυφθεί από δάνεια από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων - ΕΤΕ). Για την περίοδο 2000-2006 υπάρχει αναφορά σε εγκεκριμένο δάνειο 650 εκατομμυρίων ευρώ, από τα οποία 400 εκατομμύρια έχουν εκταμιευτεί (100 εκατομμύρια ευρώ το 2008, 100 εκατομμύρια ευρώ το 2009 και 200 εκατομμύρια το 2010).
Η Επιτροπή μπορεί να μεταφέρει τις πληρωμές έναντι των πιστοποιημένων δαπανών των εκτελεσθεισών εργασιών. Με την τελευταία δήλωση δαπανών που ελήφθη τον Ιούνιο του 2010, 202,39 εκατομμύρια ευρώ δηλώθηκαν ως επιλέξιμες δαπάνες για την περίοδο 2000-2006 για το έργο αυτό και, συνεπώς,η Επιτροπή επέστρεψε συνολικά 99,97 εκατομμύρια ευρώ. Επιπροσθέτως, 62 665 642,43 ευρώ έχουν δηλωθεί ως επιλέξιμες δαπάνες για την περίοδο 2007-2013 και έχει καταβληθεί χρηματοδότηση της ΕΕ σε ποσοστό 82,95 %, όπως προβλέπεται στην προτεραιότητα «Αειφόρος Ανάπτυξη και Ποιότητα Ζωής» για την περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Αυτό γίνεται παρά το γεγονός ότι οι ελληνικές αρχές δεν έχουν υποβάλει επίσημη αίτηση για το μέρος που πρέπει να συγχρηματοδοτηθεί κατά την περίοδο 2007-2013[1].
Η Επιτροπή δεν έλαβε καμία επίσημη ενημέρωση σχετικά με τυχόν αλλαγή στο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του έργου, καθώς δεν ελήφθη καμία επίσημη αίτηση για το μέρος που πρέπει να συγχρηματοδοτηθεί κατά την περίοδο 2007-2013. Η Επιτροπή θα αρχίσει διαπραγματεύσεις με τις αρμόδιες ελληνικές αρχές σχετικά με πιθανές αλλαγές του φυσικού περιεχομένου και της μεθοδολογίας του έργου αυτού, μόλις ληφθεί επίσημη αίτηση για το μέρος που πρέπει να συγχρηματοδοτηθεί κατά την περίοδο 2007-2013. Τότε μόνον θα είναι δυνατόν να επαληθευτεί επίσημα, εάν έχουν τεθεί σε επίσημη δημόσια διαβούλευση τυχόν πιθανές αλλαγές, όπως προβλέπεται βάσει των όρων της ισχύουσας νομοθεσίας."

[1]  Όπως προβλέπεται από τον κανονισμό  284/2009 του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 2009, με τον οποίο τροποποιήθηκε ο κανονισμός 1083/2006 του Συμβουλίου. Στην αιτιολογική σκέψη 8 ορίζεται: «Προκειμένου να επιταχυνθεί η υλοποίηση των μεγάλων έργων, είναι ανάγκη να επιτραπεί η συμπερίληψη των δαπανών για μεγάλα έργα που δεν έχουν ακόμη εγκριθεί από την Επιτροπή στις δηλώσεις δαπανών.»  Το άρθρο 1 παράγραφος  4 στοιχείο γ) του ίδιου κανονισμού προβλέπει τον τρόπο αντιμετώπισης των δαπανών αυτών στην περίπτωση που η Επιτροπή, ενδεχομένως, δεν εγκρίνει τη χρηματοδοτική συνεισφορά της ΕΕ σε αυτά τα μεγάλα έργα.

...με βαρέα μέταλλα από την περιοχή του Ασωπού

Tης Όλγας Σαράφη

Η υπόθεση των γεωργικών προϊόντων των περιοχών της Θήβας και των Οινοφύτων, που είναι μολυσμένα με βαρέα μέταλλα ως αποτέλεσμα της μόλυνσης του ποταμού Ασωπού και ήλθε στο φως της δημοσιότητας μετά από μελέτη του Εργαστηρίου Χημείας Τροφίμων του Πανεπιστημίου της Αθήνας, τέθηκε υπόψη της Ευρωπαικής Επιτροπής.
Ο αρμόδιος Επίτροπος Υγείας και Καταναλωτή κ. Dalli, τονίζει ότι...
"Η Επιτροπή δεν γνωρίζει τη μελέτη του Πανεπιστημίου Αθηνών, ούτε έχει λάβει ενημέρωση σχετικά με τα επίπεδα βαρέων μετάλλων στα τρόφιμα από την Ελλάδα μέσω του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές της Επιτροπής (RASFF)". Επίσης αναφέρει ότι "για τους ελέγχους και την επιβολή των μέγιστων ορίων για τα βαρέα μέταλλα σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο υπεύθυνες είναι οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών" και για τον λόγο αυτό "η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέστησε την προσοχή των ελληνικών αρχών στο ζήτημα αυτό και ζήτησε περισσότερες πληροφορίες".
Σύμφωνα με τη μελέτη του Εργαστηρίου Χημείας Τροφίμων του Πανεπιστημίου της Αθήνας, βασικά τρόφιμα όπως πατάτες, κρεμμύδια και καρότα που καλλιεργούνται στη Θήβα και τα Οινόφυτα, είναι επιμολυσμένα με μεγάλες ποσότητες επικίνδυνων βαρέων μετάλλων (όπως νικέλιο, χρώμιο, μόλυβδο και κάδμιο), ακόμη και σε ποσοστό πάνω από 900% σε σχέση με το επιτρεπτά όρια ή τα αντίστοιχα επίπεδα σε άλλες περιοχές. Από την ίδια μελέτη προκύπτει ότι η επιμόλυνση αυτή οφείλεται στη ρύπανση του ποταμού Ασωπού και του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα της ευρύτερης περιοχής.
Ο Επίτροπος κ. Dalli αναφέρει επίσης τα εξής σχετικά:
"Τα μέγιστα όρια για βαρέα μέταλλα όπως μόλυβδος, κάδμιο, υδράργυρος και κασσίτερος στα τρόφιμα καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1881/2006 της Επιτροπής. Τα όρια για το κάδμιο και τον μόλυβδο επανεξετάζονται επί του παρόντος λόγω πρόσφατων επιστημονικών εκτιμήσεων επικινδυνότητας που διενέργησε η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ΕΑΑΤ). Η επανεξέταση θα λάβει πλήρως υπόψη την κατάσταση των ειδικών ομάδων του πληθυσμού οι οποίες, σύμφωνα με την ΕΑΑΤ, είναι πιο ευπαθείς στις επιπτώσεις ορισμένων βαρέων μετάλλων από άλλες και/ή εκτίθενται σε υψηλότερα επίπεδα λόγω της ειδικής διατροφής που ακολουθούν".
"Τα μέγιστα όρια για το νικέλιο και το χρώμιο στα τρόφιμα δεν καθορίζονται σε κοινοτικό επίπεδο και προς το παρόν δεν προβλέπεται καθορισμός τέτοιων ορίων. Ωστόσο, οι ελάχιστες απαιτήσεις για το χρώμιο και το νικέλιο καθορίζονται στην οδηγία 98/83/ΕΚ σχετικά με την ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης".
"Η προτεινόμενη οδηγία πλαίσιο για το έδαφος (COM(2006) 232 της 22.9.2006), αφού εκδοθεί, αναμένεται να προστατεύσει και, όπου είναι τεχνικά εφικτό και αποδοτικό από άποψη κόστους, να αποκαταστήσει τις λειτουργίες του εδάφους, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής τροφίμων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μεριμνήσουν για τον προσδιορισμό και την αποκατάσταση των επιμολυσμένων περιοχών της εθνικής τους επικράτειας. Προς το παρόν, δεν έχει επιτευχθεί ειδική πλειοψηφία υπέρ της προτεινόμενης οδηγίας στο Συμβούλιο".